الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
30
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
در آنجا از دنيا رفت ، پيغمبر اسلام ص كسى را نزد نجاشى فرستاد و او را به همسرى خود در آورد ، و از آنجا كه رابطه دامادى در ميان عرب سبب كاهش عداوتها مىشد اين مساله در ابو سفيان و اهل مكه اثر گذاشت . ولى اين احتمال بعيد به نظر مىرسد ، چرا كه آيات مورد بحث در آستانه فتح مكه نازل شده ، زيرا « حاطب بن ابى بلتعه » هدفش از نامه نگارى به مشركان مكه اين بود كه آنها را از اين ماجرا آگاه كند ، در حالى كه مىدانيم جعفر بن ابى طالب و يارانش مدتى قبل از اين ماجرا ( مقارن فتح خيبر ) به مدينه بازگشتند ( 1 ) . به هر حال اگر كسانى كه مورد علاقه مسلمانان هستند از خط مكتبى آنان جدا شوند نبايد از بازگشت آنها مايوس شد ، چرا كه خداوند بر همه چيز قادر است ، او است كه مىتواند دلها را دگرگون سازد ، و او است كه گناهان و خطاهاى بندگانش را مىبخشد ، لذا در پايان آيه مىافزايد : « و خدا قادر و توانا ، و غفور و رحيم است » ( * ( وَاللَّه قَدِيرٌ وَاللَّه غَفُورٌ رَحِيمٌ ) * ) . كلمه « عسى » در لغت عرب در مواردى گفته مىشود كه اميد به تحقق چيزى مىرود و از آنجا كه اين معنى احيانا توأم با « جهل » يا « عجز » است بسيارى از مفسران آن را در قرآن مجيد به معنى اميد ديگران از خدا تفسير كردهاند ، ولى چنان كه سابقا نيز گفتهايم هيچ مانعى ندارد كه اين واژه در كلام خداوند همان معنى اصليش را داشته باشد ، زيرا گاه براى وصول به يك هدف شرائطى لازم است ، هر گاه بعضى از شرائط حاصل نباشد اين تعبير به كار مىرود ( دقت كنيد ) .
--> ( 1 ) خلاصه اين ماجرا را بسيارى از مفسران نقل كردهاند ، ولى مشروح آن را در « اسد الغابة فى معرفة الصحابه » جلد 5 صفحه 573 مطالعه فرمائيد .